Dagboek RaphaŰl Waterschoot diverse overgenomen artikelen
De overgave van Antwerpen opgemaakt door de stadsbibliothecaris Emmanuel de Bom op 4 okt 1914


Vorige pagina | Indexpagina |

Daarna overhandigde generaal Werbroeck geschreven orders voor de overgave der verschillende forten en de Duitsche officieren en de Antwerpsche notabelen vertrokken, voorzien van deze orders. 

Tegen den middag keerden de delegaties terug. De Duitsche officieren en de notabelen waren eensgezind om hulde te brengen aan de moedige houding der Belgische officieren die zij nog in de forten hadden aangetroffen. Van het fort te Schooten en van de commandanten der overige forten van het Noorden werd vernomen, dat zij de verdedigingswerken hadden onbruikbaar gemaakt en met hun troepen waren afgetrokken vˇˇr de komst van den Duitschen parlementair. 

Wat generaal de Guise betreft, deze, ofschoon hij de middelen en het recht had om zich in veiligheid te brengen, gaf zich ridderlijk op het fort St. Marie over. 
Nadat enkele schoten van den linkeroever door eenige achtergebleven manschappen naar dezen kant van den stroom waren gelost geworden, hebben Duitsche kanonnen daar gedurende een korten tijd op geantwoord, trouwens zonder belangrijke schade aan te richten. 

Een brug, die de Duitschers trachtten te bouwen over de Schelde, kon niet tot stand komen, vanwege de sterke tij van den ouden landsstroom. Ook kwamen er dien dag Ś Zaterdag namiddag 10 October Ś en volgende dagen slechts weinige Duitsche troepen van uit Antwerpen over de rivier: niets meer dan garnizoenen voor de forten op den linkeroever. Een aanzienlijker Duitsche troepenmacht was reeds over Dendermonde, vˇˇr den val van Antwerpen, het Land van Waas binnengerukt: deze troepen zijn het, en geenszins Duitsche troepen uit Antwerpen, die aan eenige korpsen van het terugtrekkende leger den aftocht afsneden. Dit was gebeurd op Vrijdag 9 October omstreeks het middaguur, bij Quatrecht en Moerbeke, juist om den tijd dat de eerste Duitsche krijgslieden Antwerpen's grondgebied betraden. Het aldus overvallen deel der Belgische troepen, een hopelooze minderheid, vond toevlucht in Nederland. 

Dit is het trouw verhaal der gebeurtenissen. De lezer kan ze nu met een blik overzien. 


Deze tekst staat in de brochure "een bladzijde geschiedenis van Antwerpen"
Vervolg:
Om het leger te redden heeft Antwerpen zich, van Woensdag 11 uur tot Vrijdag ochtend, met sto´cijnsche berusting laten bombardeeren, terwijl reeds het grootste deel der troepen, en ten slotte alle, hare muren hadden verlaten. 
Het is geen gewone zaak onder zulke omstandigheden verantwoordelijkheden, die de uwe niet zijn, te aanvaarden. Door te handelen zooals zij het deden, waar de laatste troepen vertrokken waren, hebben onze stadsautoriteiten onbetwistbaar aan de stad de gruwelen van een verder en nutteloos bombardement gespaard. 

Het binnenrukken der Duitsche troepen tusschen 12 en 1 uur op Vrijdag 9 October, en de bekrachtiging der Conventie van Contich namens generaal de Guise bewijzen wel, dat de door de burgerlijke overheid gekozen gedragslijn de goede was en het energiek ingrijpen een wijze daad. Wie zal niet met dankbaarheid erkennen, dat dit moedig en schrander optreden, in de hachelijkste uren, onze stad voor den ijselijksten der ondergangen heeft behoed? 

Ik herhaal ten slotte wat ik reeds eenmaal schreef: źin bevoegde kringen weet men, dat Koning Albert en zijn regeering er geen geheim van hebben gemaakt, dat de burgerlijke overheid en de Antwerpsche bevolking in de bekende bezwaarlijke omstandigheden geheel hun plicht hebben gedaan╗. En de latere geschiedschrijver zal Ś daar durf ik u gerust de verzekering van geven Ś de bladzijde die ik u hier stuur, in bijzonderheden behoorlijk aangevuld en met erkenning van ieders ware verdiensten, in allen deele volmondig bevestigen. 

Overgedrukt uit de Nieuwe Rotterdamsche Courant van 31 Januari 1915, ochtendblad.

volledige tekst de inname van Antwerpen
volledige tekst verdediging gemeentebestuur tegen lasterlijke aantijgingen

afbeelding uit L'Illustration

Schrijver: DE LATTIN, G.
Titel: GEVOLGEN VAN DEN OORLOG. ANTWERPEN VOOR, TIJDENS EN NA HET BOMBARDEMENT
Taal: Nederlands
Uitgever: Antwerpen, Van Dieren, z.d.
Bijzonderheden: Gebonden, bruine half-lederen hardcover, originele ge´llustreerde titelpagina, 23.3x15.8 cm., 199 pp.
Erik Toonen Books