Dagboek Raphaël Waterschoot
Annuaire des Officiers de la Garde Civique 1913 a la date du 25 janvier
Camp de Beverloo Instructions préliminaires
Inspections générales de 1909
Bulletin officiel 710.jpg 225.8K
Vorige pagina | Volgende pagina
  Indexpagina of ga terug met de BACK-toets

Nederlandse bijgewerkte vertaling van de vorige bladzijden overgenomen uit de Mechelse brandweer

Waarom werd een burgerwacht opgericht ?
Omdat het jonge België nog niet over een georganiseerd leger beschikte, werden in de meeste steden gewapende korpsen opgericht om Nederlands gezinde opstootjes de kop in te drukken of een terugkeer van het Nederlandse leger af te slaan. 

Dit burgerleger was een aanvulling op het bescheiden Belgisch leger en moest onder meer eventuele opstanden  onderdrukken en plunderingen voorkomen. 

De wacht in 1830

De Brabantse omwenteling in 1830 zorgde ervoor dat er een nood was aan ordehandhaving. Een voorbeeld waren de notabelen van Brussel, onder het bevel van baron d'HOOGVORST organiseerden zij een "garde bourgeoise". Op vele plaatsen ontstonden er soortgelijke bewegingen die zich "gemeentewacht" of "stadswacht" noemden. 

Het voorlopig bewind brengt op 30 september en op 26 oktober 1830 arresten uit die deze groeperingen officieel maakt en ze verenigt onder de naam Burgerwacht.

Enkele richtlijnen uit deze arresten
1° opdracht: waken over de toepassing van de wetten en handhaven van de algemene orde.
2° opdracht: de onafhankelijkheid van België en zijn grondgebied vrijwaren.

- De wacht wordt georganiseerd in iedere gemeente, in kleinere gemeenten worden eenheden per kanton gegroepeerd.
- Alle gegradueerden worden verkozen.
- De Wacht staat onder bevel van de minister van Binnenlandse Zaken, enkel in oorlogstijd komt de Wacht gedeeltelijk onder bevel van de Minister van Oorlog.
- De Eerste Ban (alle mannelijke vrijgezellen en kinderloze weduwen tussen 21 en 30 jaar oud) wordt ingezet om de onschendbaarheid van het Belgisch grondgebied te vrijwaren.
- De Tweede Ban (alle mannelijke vrijgezellen tussen 31 en 51) staat het leger bij in operaties op het grondgebied en neemt deel aan de verdediging van de strategische punten.
- De Achterban (alle gehuwden) blijft steeds ter plaatse.
- De Wachten moeten zich kleden op eigen kosten. De gemeente mag tot 2% van de wachten kleden als deze laatste er zelf niet toe in staat zijn. 
- De gemeente komt ook op voor de kosten van administratie en inwendige dienst.
kledij burgerwacht

De kledij van de Burgerwacht, die bestond uit een bloes, wordt door Leopold 2 vervangen door een uniform gelijkend op dat van het lege dit volgens de wet van 8 mei 1848.

De wet van 1830
Op 31 december 1830 voorziet een Koninklijk Besluit de vorming van formaties artillerie en cavalerie onafhankelijk van de infanterie in plaatsen met een zeker aanzien. Na 1839 verwatert de taak van de burgerwacht.  De gebeurtenissen in Frankrijk in 1848 zorgen er  voor dat alle gemeenten met een aantal inwoners hoger dan 3000 hun burgerwacht moeten activeren. 
Op 13 juli 1853 verzwakt een nieuwe wet deze activatie en moeten enkel gemeenten met meer dan 10.000 bewoners en de versterkte steden hun wacht actief houden.

De wet van 9 september 1897
Deze wet geeft de Wacht een betere organisatie om haar dubbele opdracht te kunnen verzekeren.

In vredestijd:
Het patriottisme bevorderen, 
discipline aanleren en volgen, 
een betere militaire opleiding verkrijgen daar waar het mogelijk is, en dit vooral bij de kaders.

In oorlogstijd:
steun geven bij de verdediging van de versterkte steden
steun geven aan het leger, vooral in het tot stand brengen van de verbindingen tussen de eenheden. En het leveren van de wachten aan bepaalde posten.

In de praktijk echter was dit alles een farce, officieren die gekozen werden brachten meer tijd door in kroegen dan bij hun manschappen. De opleiding was dus niet echt verzekerd.

De Wacht was zeker niet in staat het tweede deel van de opdracht tot een goed einde te brengen. Het loste wel de verwachtingen in bij het handhaven van de orde, ondermer bij de conflicten tussen de heersende politiek en de arbeidersbeweging.

http://www.mechelsepompiers.be/Organisatie/burgerwacht.php