Dagboek Raphaël Waterschoot
DE BURGERWACHT  TE SINT-NIKLAAS-WAAS 

Annalen KOKW 693.jpg 635.6K
Vorige pagina | Volgende pagina
  Indexpagina of ga terug met de BACK-toets

 

693
In zekere zin had de instelling zichzelf overleefd, en na de eerste wereldoorlog was er geen sprake meer van haar terug op te richten.
De artikels 122 en 123 van de grondwet werden op 24 augustus 1921 geschrapt. Tevoren reeds waren bij koninklijk besluit van 17 juni 1920 alle oud-burgerwachten van het rijk op non-activiteit gesteld. En dat was dan het definitieve einde van de garde civique die in 1914 de spotnaam van garde comique of de zalige burgerwacht had verworven.

Synthese

In onze studie werd gepoogd de bugerwacht aan de hand van de organisatie te Sint Niklaas in haar wezen en waarden nader te belichten. Zij is een een grondwettelijke instelling geweest in het Belgisch staatsbestel. Zij is verbonden met de sociale realiteiten van de 19 eeuw. Zij heeft haar legende en haar folklore.

Als erfgename van de burgerlijke milities uit het Ancien Régime betekende zij samen met haar onmiddellijke voorgangers, de nationale wacht en de schutterij, een geregulariseerde bewapening van mensen die een onafhankelijke staus en een standvastig inkomen hadden, middenstanders en burgerij. Principieel werd zij gevormd uit lieden, die er alle belang bij hadden dat de orde gehandhaafd bleef en op wie de autoriteiten konden steunen. Later werd het einge reccruteringscriterium de mogelijkheid zich op eigen kosten een uniform aan te schaffen. Vervanging was slechts toegelaten in de beginperiode door de wet van 31 december 1830. Nadien was zij nog slecht geoorloofd binnen het raam van eenzelfde familie.

De burgerwacht heeft ups en downs gelend, gans haar geschiedenis door De opflakkeringen waren de herziene en vernieuwde wetgevingen. die nodig werden geacht ten gevolge van de gebeurtenissen in het buitenland en de innerlijke verzwakking, de desorganisatie soms van de instelling. Na de organieke Wet van 31 december 1830 was de wacht actief zolang het Hollandse gevaar dreigde. Geleidelijk aan sluimerde hij echter in tot een rusttoestand. die na 1839 definitief werd. 
Te Sint Niklaas kan het verval reeds vanaf 1833-34 als bestendig worden beschouwd. De enige getuigen van haar « grondwettelijk bestaan  waren de jaarlijkse rekeningen. die zij aan het stadsbestuur aanbood.

De februarirevolutie van 1848 in Frankrijk was oorzaak van een nieuwe wet, strenger dan de vorige. De burgerlijke mentaliteit van de wachten reageerde echter tot een vermindering van de prestaties werd toegestaan.
De nieuwe Organisatie schijnt niet overal met dezelfde ijver verwezenlijkt te zijn. Sint-Niklaas is hiervan een voorbeeld. Pas in 1858 werd de burgerwacht. die als een lachspel werd opgevat tot de activiteit opgeroepen. De aanleiding hiertoe was, dat de stedelijke over-