Dagboek RaphaŽl Waterschoot
DE BURGERWACHT  TE SINT-NIKLAAS-WAAS 

Annalen KOKW 688.jpg 636.2K
Vorige pagina | Volgende pagina
  Indexpagina of ga terug met de BACK-toets

- 688 -
verheid - kreeg zij een dichte arbeidersklasse, die door de overheid liever uit de burgerwacht werd gehouden. en die er trouwens moeilijk kon toe verplicht worden de onkosten voor een uitrusting op haar dikwijls gering loon te betalen . Op 28 augustus 1900 bedroeg de getalsterkte 140 man voor de eerste (plus 20 in het instructiepeloton) en 78 voor de tweede (plus 2 in opleiding) Wat een totaal betekende van 240. Maar hierin schuilt wellicht een fout. Inderdaad, een staat van 20 september 1901 vermeldt 134 plus 88 wachten voor de eerste, 99 voor de tweede ban en zeven man van de generale staf, wat globaal 328 manschappen betekent . Het blijkt dus wel, dat in het document van augustus 1900 een compagnie over het hoofd werd gezien en het kader wellicht niet werd meegerekend.

Ook de nieuwe wetgeving met haar strenger militair karakter schijnt niet, veel te hebben geholpen. Zij kon niets veranderen aan de anti-militaristische geest. Op de koop toe werd zij pas op 11 januari 1908 uitgevoerd. En toen werd er vooral aan gedacht het effectief van het leger op te drijven. In 1909 en 1913 werden resp de wet op de verplichte dienst van een zoon per familie en op de algemene dienstplicht goedgekeurd, waardoor het aantal jonge mannen. die in de burgerwacht hadden kunnen opgenomen worden, zeker nog is gedaald.

We kunnen thans en blik werpen op de omstandigheden, waarin de burgerwacht te Sint-Niklaas is opgetreden. Daartoe halen we bij wijze van voorbeeld een gebeurtenis aan uit april 1902.

's Zondags 6 april, werd een socialistische meeting gehouden. De dinsdag daarop gingen de kopstukken van de beweging mr Van Naemen. burgemeester en katholiek volksvertegenwoordiger aan het station afhalen. Ook de politie was ter plaatse, doch de burgemeester was toen reeds thuis. 's Anderendaags werden alle Openbare betogingen verboden; alhoewel er toch enkele socialisten opkwamen, vond er geen manifestatie plaats.

Donderdagavond 10 april. rond 19 uur, was ondanks het verbod het stationsplein volgestroomd. De grote massa zou echter uit nieuwsgierigen (sic) hebben bestaan, die als zandkorrels voor de wind uiteenstoven, wanneer de gendarmes te paard een charge hielden. Er werden enkele aanhoudingen verricht. Een zestigtal burgerwachten, onder het bevel van kapitein C. Casteel, waren onder de wapens geroepen om in geval van onlusten te worden ingezet. Op 10 april had de burgemeester gevraagd om na 18.30 uur de eenheden met dienst, een peloton van de eerste compagnie van de eerste ban en het onderrichtpeloton, onder de wapens te houden.
De wachten, ten getale van 60 ongeveer, werden uitgerust met vijf veiligheidspatronen. Nadat de kalmte terug was ingetreden. wer-