Dagboek RaphaŽl Waterschoot
DE BURGERWACHT  TE SINT-NIKLAAS-WAAS 

Annalen KOKW 596.jpg 639.7K
Vorige pagina | Volgende pagina

  Indexpagina of ga terug met de BACK-toets

- 596 -
Zij kan best een paramilitaire instelling genoemd worden, waarvan onze studie zal pogen te achterhalen in hoeverre de wetgeving doelmatig in werkelijkheid werd omgezet. Ook kan onderzocht worden in welke mate zij een hulpcolonne voor het staande leger is geweest. Toch dient opgemerkt, dat naarmate onze krijgsmacht naar haar huidige vorm evolueerde, zij het einde van de instelling mee bracht : hoe meer uitbreiding het leger kreeg, hoe geringer de betekenis van de burgerwacht werd, 

Het onderzoek zal echter uitwijze dat de ondergang ook nog door andere, complexe factoren is te verklaren.oor Door lange inactiviteit op militair gebied. slechts onderbroken door weinige schietoefeningen en -wedstrijden per jaar, door parades op religieuze en officiŽle plechtigheden ging veel van de waarde verloren en bleef er slechts een kleurrijk -volks cachet over. Het element.. folklore heeft derhalve ook een rol gespeeld en heeft de houding van de sociale groepen. die de wacht uitmaakten. in de loop der jaren meer en meer helpen bepalen.

Waarom werd Sint-Niklaas gekozen om de evolutie en de activiteit van de burgerwacht te bestuderen ? Het betreft een middelmatig grote stad, waarin de industriŽle vooruitgang en de ermee verbonden sociale problemen voldoende weerklank hebben gevonden. Steeds weer heeft de agglomeratie, op de weg Antwerpen-Gent gelegen, de moeilijkheden ondervonden. die zij als doorgangspunt of als halte bij troepenverplaatsingen kon kennen. Zij bekleedde dus een sleutelpositie en kan daarom uitstekend helpen om de rol van de burgerwacht te belichten.

Het ligt in onze bedoeling een evolutief overzicht te schetsen. waarin vooral de ontwikkeling tussen 1831 en 1914 wordt nagegaan, en waarbij o.m. de Organisatie en de werking onder ogen worden genomen. Zo hopen we bij te dragen tot het juister inzicht in het wezen van een instelling, die vroeg of laat een synthetische studie moet krijgen.

Hoofdstuk 1
HISTORISCHE ONTWIKKELING
Wat de periode voor 1830 betreft, zijn we slechts in het bezit van zeer schaarse gegevens over de burgerwacht te Sint-Niklaas. We moeten ons hoofdzakelijk behelpen met algemene werken. die de gespecialiseerde lezer weinig nieuws kunnen brengen. Toch lijkt het ons nuttig een kort beeld op te hangen van de ontwikkeling van de instelling, waarin we de weinige lokale bijzonderheden. die we konden ontdekken, zullen verwerken.

ß 1. - De Middeleeuwen en de Moderne Tijden
De middeleeuwse militaire gilden en de hedendaagse burger. wacht vertonen zoveel gelijkenis, dat de meeste auteurs ertoe besluiten in de eerste de verre oorsprong van de tweede te zien.