Dagboek Raphaël Waterschoot 1917
Wist je datjes gesprokkeld op het net!


 Indexpagina  (of ga terug met uw back toets)

Caoutchouc: (de ~ (m.))  /katsjoe/ rubber op basis van natuurlijke latex

De Warande

Koperslager: Wikipedia Een koperslager is een ambachtsman die platen koper of andere zachte metalen bewerkt 

Sint Camillusziekenhuis: blog  Dit ziekenhuis was gelegen aan de Lockaertstraat 10 te Antwerpen.
De ingang was in de Lockaertstraat met een zij-ingang in de Lange Lozanastraat. De bouw startte in 1888.  In september 1890 opende het ziekenhuis haar deuren.
Het was een ziekenhuis met vleugels, een klooster, een kapel, zieken -en andere kamers die verbonden waren door gangen of een cirkel, of die op verschillende manieren in vierkante- of rechthoeken waren geplaatst.
De huidige toestand van dit ziekenhuis : het klooster, de halfronde doorgangen en de vleugels met ziekenkamers zijn bewaard gebleven, maar verhoogd met verdiepingen.  De kapel en het inkomgebouw van Helleputte werden vervangen door nieuwbouw.

Petroleumkaart: geen afbeelding

Gaverland:  miraculeus beeld “Het blijkt,  uit oude en zeer echte overleveringen, dat een mirakuleus beeld gevonden is omtrent het jaar 1511 door een zeer godvruchtige familie met de naam Van den Bosch, die een wijk van Melsele, Schaarbeek genaamd, bewoonde. Deze deugdzame landbouwers begaven zich gezamelijk naar de Beverse polder om hun vruchten te wieden.  Bij hun terugkomst, des avonds, ontdekten zij, onder een oude met knoop gegroeide lindeboom een beeldeken van de H.Maagd dat voor het uitwendig niets bijzonders oplevert: het is zeer klein en zwartkleurig: nauwelijks heeft het 14 duimen en half, of 39 centimeters, in de hoogte. Het is geheel in hout gesneden, en de Maagd draagt het kindeken op de linken arm. Zonder enig achterdenken namen die lieden het beeldeken mede, ten einde het ene betamelijke plaats te bezorgen. Zij stelden het aan de muur der parochiale kerk van Melsele, in een hoek rechtover de tegenwoordige pastorij, waar zij dachten dat het des morgens zou ontdekt geworden zijn door de heer pastoor en aldus in de kerk geplaatst zou worden. Maar hoe groot was hunne verwondering toen zij des morgens vroeg, weder over het Gaverland trekkende, het beeldeken juist op dezelfde plaats onder de boom vonden, waar zij het ‘s avonds tevoor hadden opgenomen.  Men voegt er nog bij dat de geestelijkheid der parochie, over deze zaak geraadpleegd zijnde, het beeldeken in de kerk heeft doen stellen maar dat het tot grote verwondering van eenieder des anderendaags wederom op zijne eerste plaats terug was, hetwelk men verzekert tot driemaal toe geschied te zijn.  Aanstonds wierd het gerucht van dit wonder door de ganse parochie en in de omliggende gemeenten verspreid. De mensen kwamen in menigte de Heilige Maagd aldaar aanroepen denkende dat zij deze plaats misschien verkozen had om de ongelukkigen met bijzondere weldaden te vervullen.  Zij werden geenszins in hunne hoop bedrogen; want men verzekert dat verscheidene verminkten het gebruik hunner lidmaten, anderen van langdurige en ongeneesbare kwellingen aangedaan, aldaar de gezondheid bekwamen: met één woord, niemand die aldaar Maria met betrouwen aanriep, ging ongetroost heen.  Daardoor groeide de godvruchtigheid tot O.L.Vrouw van ‘t Gaverland zodanig aan, dat men in korte tijd in staat was, met de giften der parochianen en der vreemde pelgrims, een kapel op te richten.”

Den Esch  Temse
Het groengebied rond de vijver "Den Esch" dat je vind op "De zaat"De groene long van de Zaat is het centrale park, dat is aangelegd volgens de plannen van Avantgarden. Een promenade loopt vanaf de Scheldeoever een prachtig aangelegd landschap in, dat uitnodigt tot wandelen en fietsen. Hoe verder u gaat, hoe meer de natuur vrij spel krijgt. De promenade eindigt bij de vijver Den Esch in een heus natuurreservaat. De Zaat wordt dus niet enkel uw thuis, maar ook dat van bijzondere planten en dieren.

het Vlaamsch Hoofd wikipedia
De wijk Linkeroever ontstond op de plaats van het oude Sint-Annadorp en het fort Vlaams Hoofd (beide aan het huidige Frederik van Eedenplein gelegen). In het begin van de twintigste eeuw was Sint-Annadorp een populair oord van vertier (mosselrestaurants, casino's).[1] De Sint-Annekeveerboot zorgde voor een regelmatige verbinding.

Raapkolen site
Een van de minder gekende groenten op het veld is raapkool, niet te verwarren met koolrabbi. Raapkool is in de vergetelheid geraakt nadat ze in de tweede wereldoorlog veel gegeten werd bij gebrek aan andere groenten en aardappelen, waarna ze gedegradeerd werd tot veevoeder .De groente werd in het vergeethoekje geduwd omdat ze geassocieerd werd met deze hongerperiode. Zonde nochtans, want het gele vlees van de raapkool is zeer lekker, je kan er vanalles mee doen.

Albert wat lichter
God zal verlichting schenken. Dit kan betekenen: God brengt verlichting van de zware lasten die de zieke draagt. Maar ook het woord 'verlichting' betekent meer: de mens zelf zal lichter worden. Hij zal opstaan en opgericht worden tot eeuwig leven bij God.
Zo nodig vergeeft de ziekenzalving ook de zonden die niet voorheen gebiecht worden. Zou dus kunnen zijn is beter .

Gasbek Woordsoort: znw.(m.) mv. -bekken. Bek of tuitvormig mondstuk eener gasbuis, van porselein, metaal of speksteen vervaardigd en van een of meer gaatjes voorzien, waardoor men het gas ter verbranding doet uitstroomen.

Foyer
Vermoedelijk een ijzeren brander met koperen belegsel

Moritz Freiherr von Bissing  site 
Hij werd in november 1914 de opvolger van Von der Goltz als gouverneur-generaal van België. Omdat hij alleen maar verantwoording schuldig was aan de keizer zelf, mat hij zichzelf de status van onderkoning aan en rekende hij er op dat de Belgen hem als de opvolger van hun koning Albert zouden beschouwen. Zijn politiek was er op gericht Walen en Vlamingen tegen elkaar uit te spelen, in de verwachting dat na het beëindigen van de krijgshandelingen Vlaanderen tot een soort deelstaat van Duitsland gemaakt kon worden.


Een van zijn sterkste staaltjes om de Vlamingen voor zich te winnen was de ‘vernederlandsing’ van de franstalige universiteit van Gent, die hij tegen de wil van de bevolking, het stadsbestuur en het zittende professorenkorps doorzette. Slechts een kleine groep radicale flaminganten steunde hem hierin. Om zijn doel snel te bereiken liet hij tegenstanders van dit plan naar Duitsland deporteren.

Soldatenvergoeding 
De financiële toestand van de Belgische soldaat.
Financieel zaten de Belgische soldaten er erg krap voor. Een soldaat 2e klasse ontving 2,50 fr. per week, even hoog als de vooroorlogse soldij. Pas vanaf juni 1916 werd via een systeem van frontstrepen een bijzondere frontvergoeding ingevoerd. Op die manier zagen de meeste soldaten hun soldij verhoogd met 10 tot 15 centiem per dag. Vanaf december 1917 kregen artilleristen en infanteristen voor iedere dag dienst in de loopgraven of bij de stukken een vergoeding van één frank. Door deze en andere maatregelen verhoogde de soldij tot 4,5 fr. per week.  De Belgische soldaat besteedde zijn soldij in de eerste plaats voor de aankoop van noodzakelijke aanvullingen bij het eten zoals beleg en smeersel. Maar ook andere spullen zoals schrijfpapier, kaarsen (als verlichting), tabak en schoensmeer kochten ze in de kantines of de soldatenwinkeltjes.

Longtering   tuberculosis pulmonum
longtering; aanhoudende ontsteking van een of beide longen, gepaard gaande met koorts, hoesten en vermagering. synoniem: longtering

Tuberculose (tb, tbc, ftisis, tering, vliegende tering)
Infectieziekte van de longen en/of andere organen met tuberkelbacillen (Mycobacterium tuberculosis en Mycobacterium bovis). Meestal is het eigen afweersysteem -vaak zonder dat men daa...r iets van merkt- in staat de infectie binnen 3-6 weken te bedwingen.
Mogelijke verschijnselen (o.a.)
Hoesten met veel fluim ('long-tering'), koorts, vermagering, vorming van kleine knobbeltjes (= granulatiegezwelletjes), verkazing en afsterving van de tbc-knobbeltjes (= tuberkels)

Heilig Oliesel wikipedia
De ziekenzalving of het heilig oliesel is een van de zeven sacramenten van de Katholieke Kerk Het wordt door de priester toegediend aan zieken die in doodsgevaar verkeren; zij worden op het voorhoofd en op de handen (in oude ritus op voorhoofd, neus, oren, ogen, mond, handen en soms voeten) gezalfd met speciaal hiervoor gezegende pure olijfolie (materie: oleum infirmorum, zijnde ziekenolie), 

De zinking (begrafenis)
1) Begraving 2) Beaarding 3) Droevige gebeurtenis 4) Dode begraven 5) Inhumatie 6) Sepultuur 7) Teraardebestelling 8) Uitvaartplechtigheid 9) Uitvaart 10) Zinking.
In die tijd was er vaak geen koeling om het lijk te bewaren vandaar eerst de begrafenis en later de Mis.

Spoorlijn Mechelen.Terneuzen wikipedia
Spoorlijn 54
was een Belgisch-Nederlandse spoorlijn tussen Mechelen en Terneuzen die in totaliteit ruim 62 kilometer lang was. Enkel het gedeelte van Mechelen tot Sint-Niklaas is nog in gebruik.  Het gedeelte tussen De Klinge en Terneuzen werd eerst beheerd door de maatschappij Mechelen-Terneuzen en werd in 1948 overgenomen dor de NMBS en de NS. De lijn werd zowel voor goederenverkeer en reizigersverkeer gebruikt. Het grote probleem op deze lijn waren de 2 bruggen in Willebroek en Temse. Deze waren buiten dienst van mei 1940. De brug in Willebroek ging terug open in 1950, de brug in Temse in 1956. Op de sectie Sint Niklaas - De Klinge werd het goederenvervoer behouden tot oktober 1975, voor de bediening van de Antwerpse haven op Linkeroever. De sectie tussen Sint Niklaas en de grens is nu een fietspad geworden. De concessie werd door het koninklijk besluit van 16 maart 1868 aan de Maatschappij "Mechelen-Terneuzen" toegestaan voor een duur van 90 jaar, te rekenen van de daadwerkelijke exploitatie (1877).

Diensdag dinsdag

Slaglings  op slag dood, onmiddellijk

Stoomtram Sint Niklaas Doel 
De tram was het regelmatig verbindingsmiddel tussen Sint-Niklaas en de polderdorpen tot Doel. Rechts van de tram werden eertijds ook bieten verzameld, die nadien met speciale goederenwagons vervoerd werden naar de suikerfabriek in Moerbeke. De stoomtram reed voor de eerste maal op 8 oktober 1893. De laatste maal in september 1944. De tramsporen werden uitgebroken in 1949.

Duitschers in kleeding = in uniform , uitrusting

Grits site
Maisgriesmeel
In de zuidelijke staten van de U.S.A. is een maaltijd zonder grits, maisgriesmeel, ondenkbaar.
Het hoort bij het dagelijkse leven, zoals elders brood, rijst of pasta.

Peulvruchten
De zaden van vrijwel alle peulvruchten kun je drogen. Denk aan erwten, allerlei soorten bonen, kapucijners etc. Het gaat heel simpel. Laat de peulen zo lang mogelijk aan de plant zitten, liefst tot ze bruin en hard zijn. Haal de zaden eruit, spreid ze uit over een plat oppervlak in de zon of in een droge ruimte en laat ze drogen. Eenmaal gedroogd zijn ze tientallen jaren houdbaar.

Groene zeep: is nu ook nog steeds te koop.

De Scheldebrug verbindt Temse en het Land van Waas (provincie Oost-Vlaanderen) met Bornem en Klein-Brabant (provincie Antwerpen).
De eerste brug – ontworpen door de Franse constructeur Gustave Eiffel (cf. Eiffeltoren) – werd in gebruik genomen in 1870. Zij werd gebouwd om de spoorwegverbinding Mechelen-Terneuzen mogelijk te maken. Tot stand gekomen in een tijd toen wagens en fietsen nog niet bestonden, was zij enkel toegankelijk voor spoorwegverkeer, voetgangers en paarden- en hondenkarren. Aanvankelijk diende er tolgeld betaald. Met een lengte van 343 m was zij de langste brug van België. Nadat zij al tijdens de Eerste Wereldoorlog schade had opgelopen (maar in 1924 ten gronde was hersteld), werd zij in 1940 om strategische redenen door Franse en Belgische genietroepen opgeblazen. Van 1940 tot 1955 moest men het stellen met een veerdienst.

Gepast  boerekop of geperste kop 
Ons Kookboek’ van KVLV, moeder van alle kookboeken, geeft een eenvoudig en duidelijk recept van geperste kop: 
kook de kop in gezouten water, ontdoe het vlees van de beenderen en snij ze in grove stukken. 
Voeg de kruiden toe: peper, zout, kruidnoot, kruidnagel, fijngewreven laurier, gehakte uit, vleesgelei. 
De vleesgelei koop je best aan, bij het uitkoken van het vocht bekom je ook een gelei, deze is echter te zout. 
Laat vlees en kruiden nog ½ uur stoven. Giet de massa in stenen pot of kom. 
Met de kop worden er dikwijls stukken huid meegekookt, zo zal de massa stijver worden bij het afkoelen. 
Bewaar onder een flinke laag vet of stereliseer. 
Een goede geperste kop bekom je door het toevoegen van veel specerijen. Je kan ook wat tomatenpuree toevoegen om zo een betere kleur te bekomen. 
Als je kan beginnen met een gezouten kop (dat vraag je best aan een beenhouwer), kan je het kookvocht gebruiken, het vlees heeft dan ook een mooie rozige kleur. Elke beenhouwer had zijn eigen specerijen en kruiden en zo ook een zeer eigen smaak. (overgenomen uit weekend knack)

Rabarber dodelijk voor de mens?
Hoeveel rabarber moet ik (mens zonder nierproblemen) eten om ziek te worden? Antwoord: een volwassen vrouw zou ongeveer 5 kilo rabarberbladeren moeten eten, om een dodelijke dosis binnen te krijgen (nooit uitgeprobeerd, maar deze berekening is gebaseerd op de dodelijke dosis oxaalzuur voor ratten). Rabarber blad zou niet gezond zijn Uit het boekje van de boerinnenbond van 1942
Hoe het rabarberblad toch benuttigen.
Het rabarberblad is noch voor mensen- noch voor dierenvoeding geschikt. Het al te groot gehalte aan  oxaalzuur (klaverzuur) leidt tot ernstige ziekten. Maar
uit dit te veel voor de voeding kunnen we nut trekken voor het gebruik in het huishouden ,
I ) Veel gebruikte aluminiumketels. die zwart zijn, doen wij vol water waarín 2 rabarbladeren. Na enigen tijd koken is de bodem helder en zuiver.
2) Het vervelende aanzetten van ketelsteen in moren en waterketels, wordt opgelost bii het uitkoken met rabarberbladeren, evengoed als met azijn.
3) Ook voor het reinigen van vuile handen is rabarber goed. Het zuur lost de moeilijk weg te krijgen verfvlekken ,- die bij 't schilderen onvermijdelijk zijn op. Ook vuile handen, bekomen door groenten schoonmaak of tuinarbeid, maakt men proper door ze af te wrijven met een tot een bolletje gerold rabarberblad.
4)Als omhulsel dient het grote blad voor het ver:pakken van bessen en ooft. Groenten en fruit blijven langer vers wanneer men in de korven een rabarberblad op den bodem en tegen de kanten legt.
5) In den hof kan men ze ook best aanwenden voor het beschaduwen van jonge plantjes in de hete zonnedagen Groenten en bloemen kan men er best mee dekken

17 mei 1917 waarom beewegen link

Arthur Blauwaert (niets over te vinden)

Meisjesweezenhuis  

In 1755 bouwden de gezusters Cassaert uit Sinaai een meisjesweeshuis aan de Hofstraat. 

Na twee vergeefse pogingen was het einde van de Napoleontijd
(1814) aanleiding tot de oprichting van een kloostergemeenschap.
De Spinersen namen de zorg voor de kinderen terug op zich.
De zusters van St. Joseph brachten met moeite en geduld
“orde en tucht” in het gesticht en zo “reinheid en gezondheid”.

Geleidelijk zou het aantal onderwijs- en verzorgingsinstellingen
gedragen door de Zusters Jozefienen, oplopen tot 17 met vestigingen te Sint-Niklaas, Brussel en Limburg.

In 1882 werd de nood aangevoeld om te Sint-Niklaas in opvang voor bejaarden te voorzien.  Het kosthuis  Tereken werd opgebouwd.  In de loop der jaren kende men hier een evolutie van kostgangers naar bejaarden die specifieke zorgen nodig hadden. In 2007 werden bijkomend 30 nieuwe assistentiewoningen in gebruik genomen en men is nu volop gestart met de bouw van een volledig nieuw rusthuis.
Het gaat om 145 rusthuisbedden, een centrum voor kortverblijf met 5 woongelegenheden en 10 plaatsen binnen het dagopvangcentrum.

De weg op zeven

De uitdrukking komt van de oude gewoonte om een mijl in vier te delen. Zo leek hij korter zeker? Nam je de mijl op zeven? Dan stapte je zeven vierden van de weg: een onnodige omweg dus.

Regiment , vermoedelijk bedoeld Raphaël hier steeds een bataljon  link

Duitsland Regiment Infanterie 1914.
--------------------------------------------
1 Battaljon 2 Battaljon 3 Battaljon Machine gun
----------- ----------- ----------- compagnie
1--2--3--4 5--6--7--8 9--10--11--12 13
Een regiment was verdeeld in 3 bataljons genummerd 1--2--3.
Er was een machinegeweer compagnie per regiment met het nummer 13.
Elk bataljon had 4 compagnieën met een nummer van 1 t/ m 12.
Iedere compagnie werd verdeeld in 3 pelotons met een nummer: 1--2--3.
De pelotons waren in 4 secties verdeeld met de nummers: 1 t/m 12.
Het kleinste onderdeel was de groep (squad) 8 man met een soldaat 1
klas.
Elke compagnie had 4 stretcher-bearers. (draagbaar groep).
De machinegeweercompagnie had 3 pelotons genummerd: 1--2--3.
Er waren 24 machinegeweren in een divisie, dus per bataljon 4 stuks.
Toen Duitsland de WW 1 begon waren er +- 12.500 mitrailleurs beschik-
baar. De totale productie was in de WW 1 +- 50.000.

Een regiment werd door een Kolonel en een lt.Kolonel (oberstleutnant)
gecommandeerd, maar ook vaak door een Majoor.
Het bataljon werd door een Majoor gecommandeerd, en een compagnie werd
door een kapitein of vaak door een luitenant van bevelen voorzien.
Een sectie door een korporaal, en de groep door een soldaat 1 klas.

Op 12 maart 1917 werd door het ministerie van oorlog in Berlijn de
Bataljons opnieuw samengesteld en bestond toen uit 750 rangen (mannen).
Dat kwam omdat het nieuwe lichte machinegeweer 08/15 werd ingevoerd.
Dat werden er 3 per compagnie.
Eind 1917 had een bataljon een sterkte van 800 man. In 1918 was dat
850 mannen geworden zonder de zware machinegewerencompagnieën.

Bij het begin 1918 was een bataljon samengesteld uit:
24 officieren. 3 medische officieren en betaalmeesters.
1050 andere rangen. 59 paarden. 19 wagens. Geen zware machinegeweren.

Een regiment bestond uit:
73 officieren. 10 medische officieren en betaalmeesters.
3204 andere rangen. 93 paarden. 59 wagens.
De staf was samengesteld uit:
4 officieren en een transport officier. 1 medische officier en betaal-
meester. 54 andere rangen. 16 paarden en 2 wagens.
Een compagnie was samengesteld uit:
5 officieren. 259 andere rangen. 10 paarden en 4 wagens.

In de loop van de oorlog werden er regelmatig onderdelen aan toegevoegd.
B.v. Trench mortar detachments (loopgraafmortieren groep) en Tunneling
compagnie (mijnengraaf groep) enz.

Joseph Loncke
In Sint-Niklaas is een straat genaamd naar Joseph Loncke. Hij is geboren te Izegem op 27 augustus 1878 en terechtgesteld in fort V te Edegem op 14 juli 1917.

Zijn geld in armoede verteren
Verklarend Handwoordenboek Der Nederlandse Taal - Pagina 70 -
-«n (Z.-N. geld, voor de behoeftigen gecollecteerd in de kerk); -raad, m. ... vergulde -, armoede onder het uiterlijk van welstand; zijn geld in armoe(de) verteren, niet het genoegen ervan hebben dat men er kon van hebben.
en ergens in een blog: .Ik boek altijd een vakantie met een gletscher in de directe omgeving. Kerst was dat de Hintertux, februari de Dachstein. Dan bouw je meer zekerheid in. Boek ook altijd een hotel buiten reisbureau om en betaal niets aan. Kan ik zo annuleren als de sneeuwcondities erg slecht zijn. Anders is het geld verteren in armoede en dus zonde van je geld, voorpret enz.

Koningsfeest
Gedurende de regering van koning Leopold I werd de koning gevierd op de verjaardag van zijn eedaflegging (21 juli, thans de Nationale feestdag) en op zijn geboortedag, 16 december. Onder de regering van koning Leopold II, werd dat zijn naamdag op 15 november, in de Germaanse liturgie het feest van de Heilige Leopold. Albert I verplaatste het feest na zijn aantreden naar zijn naamdag 26 november, het feest van Albertus van Oberaltaich. Aangezien zijn moeder op die dag in 1912 overleed, werd al snel weer de datum van 15 november aangenomen. Deze datum lag vanaf 1922 echter dicht bij de nieuwe viering van Wapenstilstandsdag. Kardinaal Mercier stelde daarom voor de Zalige Albert de Grote als Belgische heilige aan te nemen en de viering te plaatsen op 27 november.

Bij de heiligverklaring van Albert de Grote in 1931 werd zijn feestdag in de Romeinse heiligenkalender ingeschreven op 15 november. De datum van het Koningsfeest werd dan ook vanaf het aantreden van koning Leopold III definitief vastgesteld op 15 november, zowel de feestdag van de Heilige Leopold als van de Heilige Albert.

Zele link
Zele is een Belgische gemeente in de provincie Oost-Vlaanderen. Het is de hoofdplaats van het gelijknamige kanton, dat ook de gemeente Berlare omvat. Zele ligt tussen de waterlopen Schelde en Durme, en de twee steden Lokeren en Dendermonde

Verordeningen die niet ter sprake komen in het dagboek. De afbeeldingen zijn terug te vinden in LINKKOKW of LINKWAASERFGOED of beide

19170106 Verplichte paardenmonstering 

Samenstelling wijken ivm de voedselbedeling  link

het vas: uitdrukking: het vas af zijn = de nek gebroken: Hij is in Janssens’ kasteel dronken van de trap gevallen. Hij heeft zijn nek gebroken en was opslag dood.