Dagboek Raphaël Waterschoot 1916
Wist je datjes gesprokkeld op het net!


 Indexpagina  (of ga terug met uw back toets)

Boterrequisitie: verordnung niet in bezit of teruggevonden in archieven

Paardenrequisitie: 
Met deze affiche is er een probleem wat datum betreft er wordt tweemaal een fout gemaakt.  affiche

Meldeambt:
Is een affiche van een latere datum affiche

Meisjes of jongens patronagie
De voorloper van de Chiro

Vermorgestraat 27
Nog steeds Politiekantoor

Kalkstraat 30
Momenteel nog steeds een school :Vrije Lagere School BuO - Sint-Niklaas (Kalkstraat). Buitengewoon lager onderwijs. Kalkstraat 30 9100 Sint-Niklaas.

Weylerkazerne 
Kazernestraat voorheen Slachterijstraat
In de Kazernestraat van Sint-Niklaas staan nog drie grote gebouwen van de kazerne die ooit het opleidingscentrum was van de Luchtmacht. De gebouwen die vroeger dienst deden voor Officieren/Mess Onderofficieren en “Troep” doen nu dienst als gerechtsgebouw. Alles wat herinnert aan de Luchtmacht werd van de gebouwen verwijderd. Enkele kazernegebouwen werden afgebroken, daar staat nu het nieuw complex van de post en de belastingen.

Brief Kardinaal Mercier 10 11 1916

Tir reduit: link

Slag der Somme    link
Op 25 juni 1916 werd gestart met een vrijwel onafgebroken bombardement op de Duitse linies door 1437 kanonnen, houwitsers en mortieren met 1.508.652 allerhande granaten. Op 1 juli 1916, om exact 07.30 uur, werd het sein gegeven voor de aanval. Enige minuten daarvoor werden ondertunnelde Duitse posities met mijnen van wel 23 ton opgeblazen. Deze tunnels waren in de maanden voorafgaand hieraan met bloed, zweet en tranen uitgegraven door speciaal daarvoor opgerichte eenheden.
Over een breedte van dertig kilometer klommen 140.000 geallieerde soldaten uit hun loopgraven en liepen in de richting van de Duitse loopgraven. Veertien divisies van het Vierde Leger onder generaal Henry Rawlinson en twee van het Derde leger bevonden zich tegenover drie Duitse divisies. Aan de rechterflank nam een Frans korps deel aan de aanval. De Duitsers hadden drie grote loopgraafsystemen achter elkaar aangelegd. Het doel was de eerste dag het eerste systeem te nemen.
Het resultaat was een slachting. Op de eerste dag verloren de geallieerden 60.000 soldaten aan doden en gewonden, waarvan 30.000 in het eerste uur van de aanval. Op de meeste plaatsen lukte het niet eens om het niemandsland over te steken.
Voor de Britten zijn de exacte verliescijfers van de eerste dag bekend: 19.240 doden, 35.493 gewonden, 2152 vermisten en 585 krijgsgevangenen, in totaal 57.470 man. De Duitsers die, qua manschappen, zeven keer zo zwak waren, hadden ook maar een zevende van die verliezen: 8000 man

Patattendeling 
getekende kaart vk ak

Mechelen Terneuzen  De N.M.B.S. nam in 1948 de exploitatie over van de spoorweg van Mechelen naar Terneuzen en van de lijn van Chimay.     meer info

Dendermonde: is samen met Leuven de stad die het meest geleden heeft in de Eerste Wereldoorlog. Bij de Duitse inval in 1914 werd de helft van de huizen volledig vernield. Er stond niets meer recht met uitzondering van de gotische Onze-Lieve-Vrouwekerk uit de vijftiende eeuw. Wegens zijn karakter van vesting- en garnizoensstad en de talrijke verwoestingen en onrust is Dendermonde, ondanks zijn gunstige ligging, nooit uitgegroeid tot een belangrijk handels- of industriecentrum.

Rosboeuf,  Rosbief (van het Engelse roast beef) is een groot stuk rundvlees, gesneden van een mager spierdeel van het rund. Rosbief kan zijn gesneden van de dunne of dikke lende, het staartstuk, de bovenbil, de platte bil, het bloemstuk of de muis.De slager levert de rosbief panklaar voor de consument af, dus zonder zeen, vlies of vet. Rosbief wordt meestal zo gebraden dat het binnenste vlees rood blijft, maar wel gegaard is.

Schenkel, Schenkel is de benaming voor een vleesproduct afkomstig van de poot van runderen en andere viervoetige dieren. Schenkels worden horizontaal uitgesneden en bestaan uit een vleesdeel en een mergdeel.

Saucisse de bologne, Gekookte worst gemaakt van overgebleven stukken vlees, voor het eerst gemaakt  in de vijftiende eeuw in Bologna, Italië. Wegens zijn bescheiden kostprijs werd het ook soms de steak der armen genoemd. Vandaag isde prijs van Saucisse de Bologna vergelijkbaar met andere vleessoorten, maar het is nog steeds populair.

Bloedpens, Bloedworst is een worst gewoonlijk bestaande uit een mengsel van bloed (meestal van het varken, maar er bestaat ook runderbloedworst), vet of reuzel (smout), spek, kruiden en vulmiddelen (rogge, brood, gerst, en/of havermout). Het is een bijproduct van de slacht en wordt traditioneel in de herfst gemaakt.

Bruine zeep  Groene zeep, ook wel bruine zeep, zachte zeep of goudzeep genoemd is een weke of zachte zeep met een gelig-bruine kleur die met name voor huishoudelijke reiniging wordt gebruikt. Oorspronkelijk werd groene zeep van hennepolie gemaakt. Deze olie is van nature enigszins groen gekleurd, waardoor de zeep die ervan werd gemaakt ook een beetje groen gekleurd was. Hennepolie werd gebruikt omdat het een goedkoop bijproduct van de touwslagerijen was.

Sunlightzeep Sunlight is een van de oudste merken van Unilever. Al in 1884 had William Lever, een van de grondleggers van Unilever, het idee om een goede huishoudzeep te verpakken, het een populaire naam te geven en het te verkopen tegen een faire prijs. Sunlight was geboren.In 1888 werd Sunlight-zeep in België op de markt gebracht. De eerste jaren liep de verkoop nog niet vlot, maar nadat William Lever startte met advertenties op muren en in kranten veranderde dat. In 1905 werd in Vorst een Sunlight-fabriek gebouwd, op de huidige locatie van Unilever  België.

Tapioca, is een hoofdzakelijk smaakloos zetmeelrijk ingrediënt, gemaakt van bewerkte en gedroogde cassavewortel (maniokwortel) en wordt gebruikt bij het koken. Het wordt verwerkt in dunne vlokken, of meer gebruikelijk in kleine harde witte korrels of "parels", die gedrenkt moeten worden voor gebruik.

Zweedsche stekjes De veiligheidslucifer (Zweeds: säkerhetständstickan) werd in 1844 uitgevonden door de Zweedse chemicus Gustaf Erik Pasch. Pasch ontwikkelde een kop die antimoonsulfide, mangaandioxide en kaliumchloraat bevat en welke op een speciaal geprepareerd strijkvlak tot ontbranding gebracht kon worden. Het strijkvlak bestaat uit glaspoeder en rode fosfor. De Zweden J.E. Lundström en A. Sjöberg ontwikkelden een procedé om de lucifer industrieel te vervaardigen en patenteerden dat in 1855.

Bougiën, Een kaars is een lichtbron. Het is meestal een cilindrische staaf van een bij kamertemperatuur vaste, vetachtige stof als bijenwas of stearine, met door het midden een katoenen koord: de pit - in de volksmond 'lont' genoemd. Als men deze pit aansteekt smelt het vet bij de pit en wordt het door de capillaire werking in het koord gezogen. In de hogere delen van de pit wordt dit vet door verdamping en ontleding gasvormig en verbrandt onder het uitstralen van warmte en licht. Kaarsen zijn met olielampen en toortsen, na het houtvuur, de oudste hulpmiddelen van de mens voor de verlichting.

Sel de soude, Natriumcarbonaat, ook wel bekend als soda, is een anorganische verbinding met als brutoformule Na2CO3. De zuivere stof komt voor als een wit hygroscopisch poeder, dat goed oplosbaar is in water. Als toevoeging aan levensmiddelen heeft het E-nummer E500. In de wasmiddel- en zeepindustrie worden met natriumcarbonaat wasmiddelen en andere reinigingsmiddelen gemaakt, en wordt het gebruikt om vetten te verzepen. Daarnaast wordt natriumcarbonaat, opgelost in warm water, vaak gebruikt om kleine wondjes aan handen of voeten te ontsmetten en ontstekingen te bestrijden.In het huishouden is het een krachtige ontvetter en reiniger. Soda kan dagelijks gebruikt worden voor afwas, leidingen onderhouden, het reinigen van de oven, kookplaat, spoelbak. Soda wordt ook gewaardeerd voor grote klussen: schoonmaken terras, afbijten verf en behang verwijderen.

Aberdaan labberdaan was gezouten kabeljauw die in tonnen verpakt werd. Stokvis, l a b b e r d a a n en k l i p v i s  is kabeljauw,die alleen onderscheiden is door de wijze van bereiding ; stokvis is namelijk de gedrôogde, labberdaan de gezouten en klipv de eerst gezouten en daarna gedroogde visch. De kabeljauw leeft in alle Noordelijke zeeën, in den Atlantischen Oceaan aan de zijde van Europa tusschen 5 0 °-7 0 ° en aan de zijde van Amerika tusschen 43'-45 ' N. B., en in den Grooten Oceaan.

Moord te Elversele    link
In de nacht van 20 op 21 oktober 1916 werd in Elversele de Duitse soldaat Stanislaus Nyczak op afschuwelijke wijze om het leven gebracht. Uit graankorrels die in de nabijheid van het lijk verspreid lagen, werd afgeleid dat de man het slachtoffer was geworden van op heterdaad betrapte smokkelaars. De Duitsers voerden als represaille 130 Elverseelse mannen tussen 17 en 45 jaar als gijzelaars mee naar Lokeren. Kort daarna kwam aan het licht wie de daders waren: Medard Adriaenssens uit Tielrode en Jozef De Kerf uit Temse. 
Luc Peleman publiceerde al in 1986 een studie over het gebeuren in de brochure 'De moord op Stanislaus Nyczak. Elversele tijdens Wereldoorlog I'. Dat boek 62 pagina’s tellend boek is niet meer verkrijgbaar.

Aangifte koffie thee cacao 
verordnung niet in bezit of teruggevonden in archieven

Allerheiligen  link
(Sollemnitas Omnium Sanctorum in het Latijn) is een christelijk feest dat op 1 november valt en gevierd wordt onder katholieken en Anglicanen. In de Katholieke Kerk is het een hoogfeest. Ook de Oosters-orthodoxe Kerk kent het feest, maar op de eerste zondag na Pinksteren, mogelijk in navolging van de Lemuria, gevierd op 13 mei. De feestdag viert de nagedachtenis aan alle heiligen en martelaren.
De volgende dag wordt Allerzielen gevierd. Het is aannemelijk dat men tijdens de kerstening van Europa het feest van Allerheiligen is gaan vieren rond de periode van een oorspronkelijk heidens feest Samhain dat ter nagedachtenis van de doden werd gehouden. In 837 riep Paus Gregorius IV 1 november uit als de katholieke gedenkdag

Aangifte kippen
verordnung niet in bezit of teruggevonden in archieven

Volks- en veeoptelling 
Geen resultaten terug te vinden op internet. Geen affiche.

Straatnaam
verordnung niet in bezit of teruggevonden in archieven

Etappengebied
Voetgangersverkeer etappengebied

Muilplaag 
Ontsteking van het slijmvlies in den mond bij koeien (Het Volksbelang v. 2 Sept. 1911); ook muilblaar genoemd Alle veel voorkomende epidemische ziekten bij mens en dier worden immers de plaag genoemd. Muilplaag zal als meest verspreide benaming daarvan allicht de oudste zijn, daarnaast de poot- of pootjesplaag. Twee tot twaalf dagen na de besmetting met MKZ ontstaan blaren in de bek, met name op de tong, op de uier en op de poten, met name de kroonranden. Dieren zijn ernstig ziek, hebben koorts, eten niet meer, verliezen gewicht en produceren minder melk. 1 à 2% van de besmette dieren sterft, maar bij jonge dieren kan dat percentage veel hoger liggen. wikipedia

Wevers
verordnung niet in bezit of teruggevonden in archieven

Vleeskaart

Cafeverbod
verordnung niet in bezit of teruggevonden in archieven

Werk van den Akker

Wijnrequisitie
verordnung niet in bezit of teruggevonden in archieven

Duitse eenzelvigheidskaart
Nummering eenzelvigheidskaarten    Vernieuwing eenzelvigheidskaarten    Eenzelvigheidsbewijs duplicaat  Paspoorten

Samenscholingen
21 juli Verbod  juli

Goederentransport
Nachtelijk verkeer met lastwagens

Cigarenfabriek Tinchant     (blogspot)
De sigarenbandjes verzamelaars zullen misschien een belletje horen rinkelen, er bestaat een site van de fabrieken Tinchant
link
zie ook de twee fotos van de Fabriek Tinchant die mij werden bezorgd door Philippe Struyf een afstammeling van de familie. In de Mercatorstraat was de firma José Tinchant gevestigd. De foto van de fabriek geeft wel een goed idee hoe groot het eigenlijk wel allemaal was

Aangifte aardappelen, strooi, hooi
Vlasoogst hooioogst graanoogst

Protestantisme uittrekstel van site
Verzamelnaam voor bewegingen die zich tijdens de Hervorming (16e eeuw) afzetten tegen de katholieke kerk. Belangrijkste denkers zijn: Luther, Zwingli en Calvijn. Zetten zich vooral af tegen de macht en rijkdom van de katholieke kerk.
De stellingen van Luther in 1517 zijn een belangrijke gebeurtenis bij de opkomst van de nieuwe stroming. Luther verzet zich tegen de handel in aflaten van de kerk. Het betekent een keerpunt. De Reformatie verspreidt zich over Europa en daarmee het protestantisme.
Protestanten geloven niet in het pauselijke gezag. Bovendien geloven zij niet in beslissingen van kerkleiders. Alleen de Bijbel leidt de gelovigen bij hun geloof. Ze kennen geen Mariaverering of verering van andere heiligen. Alleen Jezus Christus wordt vereerd.
De katholieke kerk kent zeven sacramenten, terwijl het protestantisme er twee kent (doop en avondmaal) en de kerken hebben een synodale vorm.
Omdat een centraal gezag ontbreekt, scheiden protestantse bewegingen zich gemakkelijk af en gaan hun eigen weg. Er zijn dus vele verschillende splinterbewegingen, niet alleen op internationaal, maar ook op nationaal niveau.

Casino is hier niet in de betekenis van speelzaal
Italiaans klein huis; tuinhuis of paviljoen in een renaissancetuin, later eetzaal voor de hogere officieren.

Gebrande gerst
In tijden van koffieschaarste (zoals tijdens en na de beide wereldoorlogen) werd de kostbare koffie met cichorei, gebrande gerst of soms ook met geroosterde eikels gemengd, die aan de koffie alsnog een sterke smaak gaven.  

Verschoon
Ondergoed

Ondersteuningscommiteit

Dokter Notteau
heeft de eer zijne achtbaar klienteel to barichten,dat zijn» woonst naar de LANGE BI»S_CHOPSTKAAT, 18, overgebracht ia. bericht Antwerpse Courant 28-4-1918

Westerstatie    (bron Wikipedia)
 Het station Sint-Niklaas-West was gelegen aan het Westerplein. De 'Westerstatie' of 'Dendermondse statie', zoals het in de volksmond werd genoemd, was het kopstation van spoorlijn 56 naar Dendermonde, die in 1877 in gebruik werd genomen. Oorspronkelijk was er geen verbinding met spoorlijn Antwerpen Gent, die op smalspoor was aangelegd. Wel liep er een verbindingsboog van Sint-Niklaas-West naar spoorlijn 54 in de richting van Hulst (over de huidige Joseph Lonckestraat), zodat materieelovergave met de 'Mechelen-Terneuzen' mogelijk was. De situatie veranderde in 1896 toen de lijn Antwerpen - Gent genationaliseerd en op normaalspoor gebracht werd.

Kwattarepen  (bron wikipedia)
Als in 1907 op de cacaomarkt een crisis uitbreekt en de grondstofprijzen sterk stijgen, moeten veel cacao- en chocoladebedrijven hun deuren sluiten. Kwatta NV overleeft deze crisis dankzij hun verpakte chocoladereep. Deze Kwatta-reep was zeer gewild onder de soldaten, zodat het leger de grootste afnemer werd en deze reep in de alle kazernes te koop was. De reep werd omgedoopt tot Kwatta's "Manoeuvre"-reep, vanwege het op de wikkel afgebeelde soldaatje. Men kon destijds deze soldaatjes uitknippen en sparen. Vijf soldaatjes gaven recht op een gratis reep of een tinnen soldaatje, en in de jaren vijftig van de twintigste eeuw kon men voor 100 uitgeknipte soldaatjes het flexibele Kwatta-soldaatje krijgen, dat destijds zeer geliefd was bij kinderen. Hiermee zorgde Kwatta voor de allereerste spaaractie voor chocoladeproducten. Kwatta was intussen een begrip geworden, een generieke naam voor chocoladerepen

Kreischef: wereldoorlog 1 hoofd van een district grenzen vielen vaak samen met de kantongrenzen

De Etappen-Kommandantur
De Etappen-Inspektion was onderverdeeld in Etappen-Kommandanturen, die op hun beurt in Etappenstationen verdeeld waren. Aan het hoofd van een Etappen-Kommandantur stond een Etappenkommandant, terwijl bij een Etappenstation een Ortskommandant het bevel voerde.
De Etappenkommandant werd bijgestaan door een adjudant en een beambte van het militaire gerecht. Indien nodig werd hem ook een officier voor de gezondheid (Sanitäroffizier), een aalmoezenier (Militärgeistliche) en andere bestuurders (Verwaltungsbeamte) toegewezen.
De bevoegdheden waren dezelfde als deze van de Inspektionen, maar waren gericht op de kleinere omschrijving van de Kommandantur.

In het Etappengebied van het Vierde Leger waren er dertien Etappen-Kommandanturen. Tijdens de oorlog werden bepaalde gemeenten, afhankelijk van de verschuivingen van de frontlinie, nu eens ondergeschikt aan die of die bepaalde Etappen-Kommandantur of het Generaalgouvernement.. De kantons Sint-Niklaas en Beveren-Waas werden vanaf augustus 1916 overgeheveld naar het Generaalgouvernement. Er werden eveneens districten tussen de legers overgeheveld.
Een Kommandantur kon tegelijk Etappen- en Orstkommandantur zijn, zoals Kortrijk of Gent, maar eenmaal de gemeente of stad in het Operationsgebiet lag was het de plaatscommandant, of Ortskommandant die de lakens uitdeelde.
De Ortskommandantur was de schakel tussen het lokale gemeentebestuur en de Etappenkommandantur .
Er werden niet in elke gemeente Ortskommandanten aangesteld. Waarschijnlijk hing dit af van de omvang of de belangrijkheid van bepaalde gemeenten. Zo kregen de gemeenten Waregem, Avelgem en Harelbeke een ‘eigen’ Kommandant240. Ortskommandanturen verschenen en verdwenen om de haverklap, meestal door kleine veranderingen aan de frontlinie.
Vanaf juni 1917, toen het zuiden van West-Vlaanderen als operatiegebied werd beschouwd, kreeg iedere gemeente in dat gebied een Ortskommandant. Hij was bevoegd voor alles wat de militairen en de oorlog aanbelangde, zoals opeisingen, het uitreiken van passen en de zorg voor de stipte naleving van alle verordeningen.
Naargelang de lokale behoeften herbergde de Etappen-Kommandantur meerdere diensten, zoals de Hauptgeschäftszimmer, de Quartierabteilung, de Passabteilung, het Zivilmeldeamt, de Technische Abteilung, het Gericht en de Polizeiabteilung
(bron Sebastiaan Vandenbogaerde Masterproef )

Verordeningen die niet expliciet ter sprake komen in het dagboek. De afbeeldingen zijn terug te vinden in LINKKOKW  

19160000 Uitvoervangoederen

19160106 Paardenmonstering verplichte paardenmonstering

19160126 Drukwerk verspreiding drukwerk beledigingen

19160307 Toltarief bier caco kofie tabak wijn

19160406 Meldeplicht

19160415 Vlas en klodden prijzen

19160418 Veldbescherming

19160419 Engeland en Belgie

19160426 Eetwaren vervalsing  

19160426 Uuraanduiding

*19160503 Meldeplicht

19160504 Opeising haver

19160505 Gevangenisstraf gunstmaatregel

19160506 Kinemavertoning taxen op kinemavertoningen

19160506 Persoonlijke aanvragen

19160511 Nummering eenzelvigheidskaarten

19160514 Nachtelijk verkeer met lastwagens

19160515 Paspoorten

19160518 Toevluchtshuizen en krankzinnigengestichten

19160529 Paarden Aankoop van paarden

19160603 Eier en boterrantsoenering

19160605 Werkvolk Betaling werkvolk

19160610 UIitstel Verkiezing

19160616 Banktegoeden

19160617 Aardappeloogst

19160617 Vodden Verkoop van vodden

19160619 Aardappelen Aangifte van aardappelen

19160619 Veldebescherming 

19160620 Oogsten linden en kamilletee

19160621 Boter Verbruik boter en eieren in broodbakkerijen

19160623 Broodrantsoen

19160628 Hooi en graanoogst

19160630 Borstel en bezemnijveheid

19160701 Paardenmonstering

19160701 Vlasoogst hooioogst graanoogst

19160703 Meldeplicht

19160703 Voetgangersverkeer etappengebied

19160704 Landbouwtelling

19160708 Hanen en hennen

19160708 Koper en tin Aangifte koper en tin 

19160711 Gerstoogst Inbeslagname gerstoogst

19160714 Suikerijwortels Inbeslagname suikerijwortels

19160717 21 juli Verbod  juli

19160718 Benzol Verkoop Benzol

19160719 Rafelmachines verbod gebruik rafelmachines

19160719 Stapelopneming weefsels gemaakte en gebreide goederen en lintwaren

19160719 Suikerbieten Benuttigen suikerbeeten

19160719 Weefsels Handel in weefsels gemaakte en gebreide goederen en lintwaren

19160720 Fruit Gebruik fruit en uit fruit getrokken voortbrengels

19160720 Fruit Gebruik van den fruit en groenseloogst

19160721 Grenzen Wijziging grenzen

19160721 Haver Benuttiging van haver

19160722 Reisverkeer

19160723 Notenoogst in beslagnemen notenoogst

19160724 Etappengrenzen Wijziging etappengrenzen

19160724 Meldeambt wijziging

19160725 Gerst Dorsen der gerst

19160726 Paarden Verbod paarden aan te schaffen

19160726 Regeling boterhandel

19160727 Koren  meel zemelen brood prijzen

19160727 Ontruiming Waarschuwing ontruiming

*  19160730 Betoging Verbod betoging     

*  19160731 Paarden Aangifte van paarden

*  19160801 Eenzelvigheidskaart  Vernieuwing eenzelvigheidskaarten 

19160801 Oude stadsbons

19160802 Zaden Verkoop zaden

19160803 Oogst  Behandeling oogst

19160803 Oogst Olievruchten

19160804 Paarden en wagenmonstering

19160805 Verkoop en uitvoer aan het verkeer onttrokken goederen

19160805 Werkverstrekking

19160807 Koemest Verwisseling koei en paardenmest

19160808 Eenzelvigheidsbewijs duplicaat

19160809 Room Beperkt gebruik room

19160809 Vlees Beperkt gebruik van vleesch en vet

19160810 Oliezaden Verkoop oliezaden

19160812 Paarden en wagenmonstering

19160814 Weefsels Toelichting stapelopneming weefsels gebreide goederen en lintwaren

19160816 Opneming en behandeling der opbrengst van de aardappelenoogst

19160816 Paspoorten

19160818 Haver Terechtbrenging nuttiging haver

19161011 Opeisching van oogst

19161014 Vliegers Verbod vliegers op te laten sluitingsuur

19161025 Brood Hollandsch brood